Samstag, 25. Juli 2026

La gramatika libro de Wilhelm Velten

Temas pri ĉi tiu libro: Velten, Wilhelm: Ausführliche Grammatik der Esperanto-Sprache. Lehr- und Uebungsbuch für fortgeschrittene Esperantisten. Berlin: Esperanto-Verlag Möller & Borel. 1910. 230 pĝ. La aŭtoro vivis de 1841 ĝis 1928. 

Mi aĉetis tiun gramatikon ĉe UEA Libroservo, ĉar ĝi kompletigas mian kolekton. Ĝia »sanstato« ne estis bona, kompreneble, ĉar ĝi havas aĝon de 116 jaroj. La posedanto videble ofte uzis ĝin, aldonante skribajn rimarkojn sur la marĝenoj. Do - estas nenio raportinda. Sed mi havas blogon … kaj ĝi volas esti nutrata.

La libro estas penige legebla. Ĝi havas formaton C6 (114 x 162 mm, proksimume grando de poŝtkarto – se vi konas tiujn malnovmodajn mesaĝilojn) kaj estas presita per malnovgermana »Fraktur«-tiparo por la germanlingvaj tekstopecoj. Tial mi volis skani la libron kaj fari bone legeblan kaj legindan elektronikan eldonon.

Mi ege malŝatas detrui paperajn librojn kaj nepre volis skani la gramatikon sen detranĉado de la paĝoj.

Ekzistas apoj (aplikaĵetoj, programoj) por smartfonoj, kiuj plenumas tian taskon. La libro estas malnova kaj bindita per fadenoj, tial oni povas meti ĝin sur tablon kaj malfermi sur ajna paĝo; la libro restas malfermita sur tiu paĝo kaj ne klapfermiĝas duone. Do mi metas la libron sur la tablon, prenas smartfonon, malfermas la apon. Ĝi bone rekonas la libron kaj la paĝojn kaj markas ĉion per ruĝaj strekoj. Mi ĝojas kaj premas la eksponbutonon.

Ekde ĉi tiu momento mi ne plu ĝojas. La malavantaĝoj de tiu metodo: Mi havas nur du manojn, kaj tiuj ne sufiĉas por manuzi kaj direkti la smartfonon, premi la butonon kaj foliumi la libron al la sekvaj paĝoj. Ja mi ne skanas unu aŭ du, sed cent dek kvin (duoblajn) paĝojn. Krom tio oni devas atenti lumon kaj ombrojn. Premante la eksponbutonon, mi abrupte mislokas la smartfonon kaj tiel fuŝas la skanaĵon. (Parenteze: Mi longe serĉis tradukon por la germana “verreißen” = abrupte misloki. Nek miaj paperaj vortaroj nek Google Translator havis trafan esperantigon.) Plurajn skanaĵojn la apo eĉ distordis, kvankam la papera orginalo estis rektangula.

La uzado de tradicia skanilo same ne donis kontentigan rezulton. Pli ol cent fojojn malfermi la klapon, enmeti la libron, fermi la klapon, skani kaj poste prilabori la skanaĵojn - ne, tion mi ne volis. Tio estus punlaboro por iu, kiuj mortigis patron kaj patrinon, tiel tekstas germana diraĵo.

Fine mi uzis ŝtopu-kaj-uzu-pretan dokumento-kameraon kaj la ĝeneralan programeton de la operacia sistemo por ĉiaj enkorpigitaj kaj USB-kameraoj.

Tio bone funkciis. Mi aranĝis la libron rektangule laŭ 4x4-krado de la kamerao kaj fotis laŭ la vico »Skani - dokumento - Finita - Konservi kiel foton«. Foliumi … skani … foliumi … skani…

La programeto tuj ekkonis la paĝojn kaj fortranĉis superfluajn randojn.

Retaj programoj plenumis la pluajn paŝojn:

  • konverti la jpg-fotojn en pdf-dosierojn,
  • disigi la duoblajn paĝojn,
  • kunigi ĉiujn duonigitajn paĝojn en unu grandan dosieron,
  • transformi la pdf-dosieron de formato A4 al formato A5,
  • prilabori per forigo de nigraj marĝenoj, aŭtomata rektigado de teksto sur paĝo, senmakuligado kaj
  • plifortigi blankan fonon.

La aŭtomata rektigado de teksto sur paĝo estis kelkfoje nekontentiga, eĉ misa. Vi povas (bedaŭrinde) bone vidi tion. 

Poste mi permane viŝis ĉiujn manskribitajn notojn.

Vi povas elŝuti la skanaĵon (ĉ. 70 Mbyte) ĉi tie: 🔗http://tiny.cc/veltengr (el Dropbox pere de tiny.cc).


2026-07-25


Samstag, 11. Juli 2026

Denove pri klerigado

En antaŭa blogero pri klerigado en Germanio mi skribis, ke »Edukado neniam estis kaj estas demando de mono, de riĉa aŭ malriĉa deveno.«

Grafikaĵo: https://www.craiyon.com/de

Mi ne nur legas librojn, sed ankaŭ volonte lernas ion pri la deveno kaj vivo de aŭtoroj. Mi konstatis, ke ne malofte estontaj verkistoj (kaj ne nur tiuj) plenkreskis en malriĉulaj familioj, tamen ricevis edukadon kaj klerigadon de pastroj, instruistoj aŭ aliaj personoj, kiuj frutempe ekkonis talentojn kaj kleriĝemon de la infanoj. Jen du ekzemploj, unu pri verkisto, alia pri entreprenisto.

La germana aŭtoro Karl May (1842 - 1912) devenis de malriĉa teksista familio. Li estis la kvina el dek kvar infanoj. Lin aparte subtenis la Ernstthal-kantoro Samuel Friedrich Strauch, kiu donis al li private lecionojn pri muziko kaj komponado.

Johann Friedrich Gottlob Koenig (1774 - 1833) estis germana presisto kaj entreprenisto. Oni konsideras lin kiel inventinton de vaporpelata rapid-presilo. Li kunfondis la firmaon Koenig & Bauer, la plej malnovan fabrikon de presiloj en la mondo.

Kvankam liaj gepatroj estis simplaj kampuloj, pro sia eksterordinara talento li rajtis partopreni privatajn lecionojn de pastro en Eisleben aldone al la bazlernejo. La vivosituacio de la familio malboniĝis post la frua morto de lia patro; tamen oni ebligis, ke li frekventadis la gimnazion (prepara lernejo por la universitato). Je lia lernofino oni atestis al la juna Koenig, ke li havas precipajn sciojn pri mekaniko kaj matematiko.

(Vivresumoj laŭ vikipedio)

La menciita blogero: 🔗 https://esperanto-sh.blogspot.com/2026/06/kiu-lernos-esperanton.html


2026-05-31