Posts mit dem Label pdf werden angezeigt. Alle Posts anzeigen
Posts mit dem Label pdf werden angezeigt. Alle Posts anzeigen

Samstag, 25. Juli 2026

La gramatika libro de Wilhelm Velten

Temas pri ĉi tiu libro: Velten, Wilhelm: Ausführliche Grammatik der Esperanto-Sprache. Lehr- und Uebungsbuch für fortgeschrittene Esperantisten. Berlin: Esperanto-Verlag Möller & Borel. 1910. 230 pĝ. La aŭtoro vivis de 1841 ĝis 1928. 

Mi aĉetis tiun gramatikon ĉe UEA Libroservo, ĉar ĝi kompletigas mian kolekton. Ĝia »sanstato« ne estis bona, kompreneble, ĉar ĝi havas aĝon de 116 jaroj. La posedanto videble ofte uzis ĝin, aldonante skribajn rimarkojn sur la marĝenoj. Do - estas nenio raportinda. Sed mi havas blogon … kaj ĝi volas esti nutrata.

La libro estas penige legebla. Ĝi havas formaton C6 (114 x 162 mm, proksimume grando de poŝtkarto – se vi konas tiujn malnovmodajn mesaĝilojn) kaj estas presita per malnovgermana »Fraktur«-tiparo por la germanlingvaj tekstopecoj. Tial mi volis skani la libron kaj fari bone legeblan kaj legindan elektronikan eldonon.

Mi ege malŝatas detrui paperajn librojn kaj nepre volis skani la gramatikon sen detranĉado de la paĝoj.

Ekzistas apoj (aplikaĵetoj, programoj) por smartfonoj, kiuj plenumas tian taskon. La libro estas malnova kaj bindita per fadenoj, tial oni povas meti ĝin sur tablon kaj malfermi sur ajna paĝo; la libro restas malfermita sur tiu paĝo kaj ne klapfermiĝas duone. Do mi metas la libron sur la tablon, prenas smartfonon, malfermas la apon. Ĝi bone rekonas la libron kaj la paĝojn kaj markas ĉion per ruĝaj strekoj. Mi ĝojas kaj premas la eksponbutonon.

Ekde ĉi tiu momento mi ne plu ĝojas. La malavantaĝoj de tiu metodo: Mi havas nur du manojn, kaj tiuj ne sufiĉas por manuzi kaj direkti la smartfonon, premi la butonon kaj foliumi la libron al la sekvaj paĝoj. Ja mi ne skanas unu aŭ du, sed cent dek kvin (duoblajn) paĝojn. Krom tio oni devas atenti lumon kaj ombrojn. Premante la eksponbutonon, mi abrupte mislokas la smartfonon kaj tiel fuŝas la skanaĵon. (Parenteze: Mi longe serĉis tradukon por la germana “verreißen” = abrupte misloki. Nek miaj paperaj vortaroj nek Google Translator havis trafan esperantigon.) Plurajn skanaĵojn la apo eĉ distordis, kvankam la papera orginalo estis rektangula.

La uzado de tradicia skanilo same ne donis kontentigan rezulton. Pli ol cent fojojn malfermi la klapon, enmeti la libron, fermi la klapon, skani kaj poste prilabori la skanaĵojn - ne, tion mi ne volis. Tio estus punlaboro por iu, kiuj mortigis patron kaj patrinon, tiel tekstas germana diraĵo.

Fine mi uzis ŝtopu-kaj-uzu-pretan dokumento-kameraon kaj la ĝeneralan programeton de la operacia sistemo por ĉiaj enkorpigitaj kaj USB-kameraoj.

Tio bone funkciis. Mi aranĝis la libron rektangule laŭ 4x4-krado de la kamerao kaj fotis laŭ la vico »Skani - dokumento - Finita - Konservi kiel foton«. Foliumi … skani … foliumi … skani…

La programeto tuj ekkonis la paĝojn kaj fortranĉis superfluajn randojn.

Retaj programoj plenumis la pluajn paŝojn:

  • konverti la jpg-fotojn en pdf-dosierojn,
  • disigi la duoblajn paĝojn,
  • kunigi ĉiujn duonigitajn paĝojn en unu grandan dosieron,
  • transformi la pdf-dosieron de formato A4 al formato A5,
  • prilabori per forigo de nigraj marĝenoj, aŭtomata rektigado de teksto sur paĝo, senmakuligado kaj
  • plifortigi blankan fonon.

La aŭtomata rektigado de teksto sur paĝo estis kelkfoje nekontentiga, eĉ misa. Vi povas (bedaŭrinde) bone vidi tion. 

Poste mi permane viŝis ĉiujn manskribitajn notojn.

Vi povas elŝuti la skanaĵon (ĉ. 70 Mbyte) ĉi tie: 🔗http://tiny.cc/veltengr (el Dropbox pere de tiny.cc).


2026-07-25


Freitag, 7. November 2025

Elektronikaj libroj – ĉu epub aŭ pdf?

En la jaroj 2012a ĝis 2014a mi skribis plurfoje pri legado per elektronikaj legiloj. Multaj el miaj libroj aperis en kaj papera kaj kaj elektronika formoj. Beletraĵojn mi legas per mia kindlo aŭ Fire-pletkomputero. El Guglo oni povas elŝuti miajn tradukojn kaj originalaĵojn senkoste kiel epub-dosierojn.

Hodiaŭ - pli ol dek jarojn post tio - mi iomete ŝanĝis mian opinion pri elektronika publikigado.

Ligilo: La mistera mapo de Borneo (PDF; 1,6 MByte)

(ligilo al "dropbox.com" tra "tiny.cc")

Tekstoprilaboriloj volonte fuŝas epub-eksportojn. Kutime ili (ne ĉiuj!) enmetas multajn detalojn en la stilo-priskribon (kaskadan stilfolion), kiuj estas necesaj por  kvazaŭ-originala vidigo de teksto, sed tute superfluaj por epub-legiloj. Je legiloj la uzanto determinas la tiparon kaj ĝiajn ecojn. Tial mi uzas (el markdaŭnaj tekstoj generitajn) HTML- kaj XHTML-dosierojn kiel bazon por epub-kreado. La kreado mem okazas per la programo SIGIL. Do - tio estas sufiĉe pena laboro.

Kiu atente sekvas mian agadon, tiu konstatas, ke lastatempe mi disponigis miajn (ĉefe nebeletrajn) verkojn kelkfoje en formo de PDF-dosieroj. Mi kutime aranĝas la tekstojn por 10-colaj pletkomputeroj kun marĝenoj de 1 cm, kun tiparo “Georgia” alta 12-pikselojn kaj kun linio-alteco de 1,4. aŭ 1,5. Tio garantias agrablan legadon.

PDF-dosieroj ebligas rapidan publikigadon. Fakte ĉiu prilaborilo de bildoj kaj ĉiu tekstoprilaborilo permesas storadon en PDF-dosierformo, do mi ne bezonas apartan konvertilon. Pro la fiksa aranĝo bildoj restas ĝuste tie, kie mi enmetis ilin. Se necese, mi povas facile prilabori tian dosieron per enreta ilo.

Krom tio: Ĉiu (moderna) operacia sistemo kaj ĉiu retumilo povas de-origine montri PDF-dosierojn. Neniu ekstra ilo estas necesa. Do estas ambaŭflanka avantaĝo kaj por la kreanto kaj por la leganto de dokumentoj. Pliaj avantaĝoj estas la fulmrapida foliumado en la dokumento kaj la simpla serĉado de vorto(j). 

Mi kredas, ke hodiaŭ ĉiuj personoj, kiuj legas fakajn librojn aŭ dokumentojn, havas pletkomputeron kun minimume 8-cola ekrano. Tia sufiĉas por legi miajn dokumentojn.


(Por germanoj: Vi trovas tradukojn el Esperanto en germanan lingvon en mia vortaro: http://www.tiny.cc/vortaro )