Mi skribis kun negativa konotacio (subkompreno), ke iuj infanoj ne scias legi analogan horloĝon. Poste mi trarigardis miajn ĉambrojn: Ni ne plu havas analogajn horlôgojn. Ĉiuj horloĝoj estas diĝitaj, ciferecaj. Bone. Mi cedas, ke hodiaŭaj homoj ne bezonas legi analogan horloĝon.
Sed kio okazas, se mi volas indiki, ke iu rado iras dekstrume, do horloĝdirekte?
Mia filino atentigis min pri simila fenomeno: La simbolo de la komputera ordono konservi estas klasika disketo ( 💾 diskedo). Diskedojn oni delonge ne plu uzas, sed la simbolo restas. Aliaj »praaj« simboloj estas aŭskultilo de klasika telefono (📞), koverto de letero por retpoŝto (✉, enira mesaĝo: 📩, elira mesaĝo: 📨, amletero: 💌, dorsoflanko de koverto: 🖂), filmkamerao (🎥). (Ĉiuj tiuj simboloj estas unikodaj, do vi povas simple kopii kaj alglui ilin).
En Germanio ekzistas aparta skribo aŭ tiparo, kiu nomiĝas frakturo. Mi kiel infano lernis legi frakturon per la milpaĝa biblio de miaj gepatroj, kaj eĉ hodiaŭ mi legas tiun skribon tute flue. Cetere ankaŭ mia filino scipovas tion. Mia deziro estas, ke ĉiuj abiturientoj (lernantoj transirontaj al universitato) en Germanio scipovu tion. Kial? Unue ĉar fraktura skribo estas parto de nia kulturo, kaj due ĉar sciencistoj devas labori per originalaj verkoj. Povas esti skanaĵoj, sed tamen ekzaktaj kopioj de originaloj, ne iaj aŭ ies resumoj. Kaj multaj el malnovtempaj originalaĵoj estas presita en fraktura skribo.
Kulturo konservas multon de niaj scioj kaj povoj. Jen la horloĝdirekta irado de rado, jen la simbolo de diskedo, jen frakture presitaj verkoj. Tiuj konservaĵoj ankoraŭ estas necesaj hodiaŭ. Ĉu la homoj en estonteco bezonos tion, tio por mi hodiaŭulo ne estas interesa.
Por mi ankaŭ Esperanto apartenas al niaj klerigado kaj edukado, al niaj konservenda kulturo kaj kultura heredo. Tial ni lernu, disvastigu kaj parolu ĝin.
(Ĉirkaŭ 250 vortoj.)
- (Por germanoj: Vi trovas tradukojn el Esperanto en germanan lingvon en mia vortaro: http://www.tiny.cc/vortaro)
- (Por germanoj: Artikolo pri mia germanlingva gramatiko, aktualigita eldono: 14. Juni 2026: Alltags-Grammatik des Esperanto)
2026-08-08.
